AZAD HEDİYELİK

AZAD HEDİYELİK...

Pazartesi, Ekim 21, 2019

Kehribar ( Amber )

 

DAMLA KEHRİBAR DAMLA KEHRİBAR

DAMLA KEHRİBAR

DOMİNİK KEHRİBARI

 

SIKMA KEHRİBAR

 

ESKİ DAMLA KEHRİBAR

 

ESKİ DAMLA KEHRİBAR

 

SIKMA KEHRİBAR

 

 

ESKİ SIKMA EŞYALARDAN YAPILAN 

 

 

 

AFRİKA DAMLASI

 

 

SIKMA KEHRİBAR

 

ESKİ OSMANLI

KOLLEKSİYONLUK ESKİ SIKMA TESBİHLER 99 LU ESKİ HARİKA BİR TESBİH

 

SIKMA KEHRİBAR TARİHÇESİ

BAKALİTin PATENT HAKKI BİTİNCE ONUN YERİNE KATALİN ADI ALTINDA AÇILAN YENİ FİRMA ADIDIR
Bilindiği gibi Bakalit (Bakelite) terimi, Dr. Leo Hendrik Baekeland tarafından ilk kez 1910 yılında üretimine başlanan fenol formaldehit plastiğinin markasıdır.(1,3) Bu plastiğe ülkemizde bugün  "bagalit" ismi de veriliyor. Bizimkilerin ürettiği  bagalit teriminin kökeni, bakalitin  kaplumbağanın kabuğu anlamına gelen "bağa" ya -görünüş olarak- benzemesi olsa gerektir. Bagalit kelimesini Türk Dil Kurumu'nun resmi sitesindeki Büyük Türkçe Sözlükte arattığınızda bulamazsınız: http://tdkterim.gov.tr/bts/

Bizim tesbih camiasında kullandığımız(jargon) bakalit kelimesi ise; saydam yada yarı saydam özellikler gösteren ve her renkte üretilmiş fenol formaldehit plastiğidir. Oysa günümüzde endüstride kullanılan fenol formaldehit reçinelerinden elde edilen plastikler genelde opaktır ve her renkte üretilmezler. Örneğin tava sapları vb.

Katalin (Catalin) ise ilk kez 1928 yılında Amerika New York'ta "American Catalin Corporation" şirketi tarafından üretilmiş olan yine saydam ve yarı saydam özellikler gösteren, her renkte üretilmiş, bir çeşit fenol formaldehit plastiğinin markasıdır.(1,2,4) Bu bilgiden hemen çıkaracağımız ilk sonuç; piyasada "Osmanlı Katalini" olarak satılan ürünlerin  Osmanlı olmadığıdır. Türkiye Cumhuriyeti 1923'de kurulduğuna göre 1928 yılından sonra üretilen bir plastiğe "Osmanlı" dememiz mümkün değildir.

Anlaşıldığı üzere bakalit katalinden daha eskidir. Orijinal bakalit üretimi 1930'lu yılların sonlarına doğru bitmiştir.(4,9) Çünkü artık Bakelite Corporation şirketinin stratejileri değişmiştir.(9) Bakalitin yüzeyinin sararması ve bundan dolayı renklerinin solması, üretimindeki zorluklar, ayrıca Catalin Corporation'un 1928'de başlattığı büyük çaplı üretim hamlesi karşısında bakalitin şansı yoktu. Gerçi katalin de zamanla yüzeyi sararıp rengi solan bir üründü ama bunu çok daha geç yapıyordu.(9) Bugün Amerika'da halen bazı bakalit ürünlerinin üzerindeki bu sararan tabaka alınıp objeler ilk renkleriyle korunmaya çalışılıyor.

Katalin üretimi ise 1950'li yıllara kadar devam etmiştir.(10) 1960'lı yıllarda orijinal katalin üretimi yoktur ve katalinin yerine kullanılabilecek pek çok plastik endüstride yerlerini çoktan almışlardır.

Temelde her iki plastik de aynı kimyasal yapıya sahiptirler. Bakalit ve katalin arasındaki en önemli  fark bakalitin daha eski olması ve bu yüzden üzerindeki patinin daha kalın ve daha kahverengi olmasıdır.Bakalitle katalin arasındaki benzerliklere bakacak olursak;

1.Yakıldıklarında yoğun bir formaldehit (keskin ve genzi yakan)  kokusu verirler.
2.Hiç bir sıcaklıkta erimezler ve yumuşamazlar.
3.Çok büyük bir çoğunluğu kül çekmez.
4.Talaş kümelerine çakmak alevi temas ettirilip çakmak alevi uzaklaştırıldığında talaşın tamamı yavaş yavaş közlenir ve tamamen yanar; pamuk ipliğinin için için közlenmesi gibi.
5.Üzerlerinde genellikle sarı-kahverengi renginde ince bir patin bulunur.
7.Bernstein-A testinden mor renk vererek çıkarlar ve kötü koku vermezler.
8.Bernstein-B testinden sarı renk vererek çıkarlar.(7)

Amerika'da eski bakalitler gün geçtikçe değer kazanıyorlar. Bu konu ile ilgili internette,  e-bay da objelerin fiyatlarında düzenli bir artış gözlemleyebilirsiniz. Orijinal bakalitlerin yüzeyinde oluşan ince patinin varlığı "bakelite test" adı verilen test teknikleri ile ortaya çıkarılabilir. Yeni yapılmış bir bakalit objede bu patini oluşturmak çok zordur. Bu konuda kullanılabilecek testler; Smichrome testi ve 409 testleridir.(5,6) Eski objelerin sertlikleri 98 shore'a kadar çıkabilir; neredeyse taş gibi serttirler.(7) Özgül ağırlıkları en az 1,3'dür.

You must have Flash Player installed in order to see this player.